سال گذشته، مطلبی در زمانه به طنز، منتشر کردیم با این مضمون که یک خانم خواننده قرار است روز عید فطر برای عموم، کنسرت برگزار کند. غیر از اسم و رسمی که ساختیم بقیه عناوین هم تقلبی ولی نزدیک به اصل بودند. بالای خبر هم روتیتر زدیم "باور نکردنیها" اما خب عدهای این یک خط کوچک را بی خیال شدند و اصل خبر را چسبیدند و منتشر کردند و بعد در مورد آن از وزارت ارشاد توضیح خواستند و روابط عمومی وزارت ارشاد هم خبر را تکذیب کرد.
کمی دقت در جزئیات گزارش مذکور به یک روزنامهنگار باهوش میفهماند که یک جای کار میلنگد. ولی خب جذابیت مساله باعث شده بود کسی به این جزئیات توجه نکند.
خب به عنوان یک روزنامهنگار صاحب ادعا در زمینه "تولید خبرهای از بیخ دروغ ولی ظاهرا راست" نسبت به این موضوع حساسم. گاهی این کار را در زنگ تفریح روزنامهنگاری انجام میدهم و کار جالبی است.
حالا دوستی در وبلاگ گامرون، پیدا شده و یک خبر منتشر کرده که در آن از خبرگزاری فارس نقل شده خانم آنت بنینی از مسافران اسکاری ایران با خانم فاطمه رجبی دیدار کرده است. (توضیح مفصل را اینجا می توانید ببینید.) اصل خبر خیلی عجیب است اما چون ما مملکتمان سرزمین عجایب است کسی شک نمیکند و نشانههای مختلف مبتنی بر چاخان بودن خبر را نمیگیرد. روزنامه اعتماد خبر را خیلی کوتاه در بخش پیدا و پنهانش، کار میکند بدون اینکه برود در خبرگزاری فارس دنبال اصل خبر بگردد. آقای بهنود هم در برنامه روزانه بررسی مطبوعات در تلویزیون فارسی بی بی سی، این خبر را نقل میکند و میگوید در حالی کیهان به حضور این گروه در ایران اعتراض کرده که اعتماد از دیدار خانم آنت بنینی با خانم فاطمه رجبی خبر داده است. در همه این مسیر چیزی که فراموش میشود سر زدن به اصل خبر است. الان در دور و زمانهای زندگی میکنیم که اسم خانم فاطمه رجبی را بیندازید توی باکس جستجوی خبرگزاری فارس هر چه فاطمه رجبی تا یک سال پیش وجود داشته تحویلتان میدهد، پس چرا این زحمت کوچک را به خودمان نمیدهیم؟ همین چند وقت پیش دو سه تا روزنامه، بر اساس مصاحبه تلویزیونی انجام نشده آقای احمدینژاد خبر نوشتند و سرمقاله منتشر کردند در حالیکه حدس نمیزدند ممکن است ایشان آن شب اصلا تلویزیون نرود و خودشان هم حال نداشتند تا ساعت پخش مصاحبه، در دفتر تحریریه بمانند. اینکارها اسمش گاف نیست، اسمش "روزنامهنگاری نکردن" است. چک کردن دو منبع برای هر خبر از اصول دین روزنامهنگاری است فلذا تکرار میکنم یاایهاالذین آمنوا و اقیمو بالژورنالیسم اوصیکم بالرفرنس!
.................................................................. پی نوشت: در عالم رسانه بحثی در مورد استفاده از وبلاگها به عنوان منبع وجود دارد. من امیدوارم فکر نکنید این مساله به اعتبار، وبلاگ به عنوان یک منبع، ضربه میزند. بزودی یک نفر را مجبور میکنم در مورد این مساله یادداشت بنویسد.