�?«بارها برایم پیش آمده كه در نمایشگاه كتاب یا در كتاب�?رشی آقایی به سراغم آمده و از من �?امضا خواسته و این را اضا�?ه كرده كه: «برای همسرم می‌خواهم، یا برای دختر جوانم، یا برای �?مادرم» و من هم بلا�?اصله از او پرسیده‌ام «خودتان چی؟ اهل مطالعه نیستید؟» پاسخ همیشه �?یكی است: «چرا، كتاب خواندن را دوست دارم، اما می‌دانید، خیلی خیلی گر�?تارم.» این پاسخ �?را ده‌ها بار شنیده‌ام. این مرد و هزاران مرد مثل او آن‌قدر كارهای مهم، آن‌قدر وظی�?ه و آن‌قدر �?مسئولیت دارند كه نمی‌توانند اوقات ذی‌قیمتشان را با خواندن رمانی، یا مجموعه شعری یا �?مقاله‌ای ادبی به هدر بدهند.

 در نظر این‌گونه آدم‌ها ادبیات �?عالیتی غیر‌ضروری‌ است، �?عالیتی �?كه بی‌تردید ارجمند است و برای پرورش احساس و آموختن ر�?تار و كردار مناسب �?ضرورت دارد، اما اساساً نوعی سرگرمی‌ است، چیزی تجملی است و تنها درخور ا�?رادی كه �?وقت اضا�?ه دارند. چیزی است درشمار ورزش، سینما، بازی شطرنج و در اولویت‌بندی �?وظای�? و مسئولیت‌هایی كه در كشاكش زندگی بناگزیر پیش می‌آید، می‌توان بی‌هیچ �?دغدغه‌ای از آن چشم پوشید.�?
این‌طور كه پیداست ادبیات هر روز بیش از روز پیش تبدیل به �?عالیتی زنانه می‌شود. در �?كتاب�?روشی‌ها، در كن�?رانس‌ها و در جلسات كتابخوانی عمومی با حضور نویسندگان و حتی �?در دانشكده‌هایی كه خاص علوم انسانی هستند شمار زنان از مردان بیشتر است. توجیه سنتی �?این وضع این است كه زنان طبقه متوسط در قیاس با مردان ساعات كمتری كار می‌کنند و �?بسیاری از آنها با وجدانی آسوده‌تر از مردان اوقاتی را صر�? خیال‌پری و موهومات کنند.

 من �?نسبت به این نگرش كه زن و مرد را به دو مقوله خشك و نرمش‌ناپذیر تقسیم می‌كند و �?�?ضایل و معایبی به هر یك از این دو جنس نسبت می دهد حساسیت دارم، اما در این �?تردیدی نیست كه خوانندگان ادبیات روز به روز كمتر می‌شوند و در میان خوانندگان �?باقیمانده هم شمار زنان بیشتر از مردان است.�?
در همه جا وضع كم و بیشتر همین است. مثلاً در اسپانیا بررسی اخیر انجمن نویسندگان �?اسپانیا نشان داد نیمی از جمعیت این كشور اصلاً كتاب نمی‌خوانند. در همین بررسی می‌بینیم �?شمار زنانی كه كتاب می‌خوانند به میزان 2/6 درصد از شمار مردان بیشتر است، و این �?اصله �?چنین كه پیداست روی به ا�?زایش دارد. من برای این زنان خوشحالم و به حال آن مردان �?ا�?سوس می‌خورم، و همچنین برای میلیون‌ها انسانی كه می‌توانند بخوانند اما عزم جزم �?كرده‌اند كه نخوانند.�?

اگر این آدم‌ها مایه تاس�? من می‌شوند تنها برای این نیست كه نمی‌دانند چه لذتی را از �?دست می‌دهند، بلكه به این دلیل نیز هست كه معتقدم جامعه بدون ادبیات، یا جامعه‌ای كه  �?در آن ادبیات-مثل م�?سده‌ای شرم‌آور- به گوشه‌ كنار زندگی اجتماعی و خصوصی رانده �?می‌شود و به كیشی انزواطلب بدل می‌گردد، جامعه‌ای است محكوم به توحش معنوی و حتی �?آزادی خود را به خطر می‌اندازد...»�?